Stress wordt vaak als ongezond ervaren. Dat hoeft echter niet zo te zijn. En het positief waarderen van stress is zeker goed voor je! Dit onderschrijft mijns inziens het nut van NLP.

NLP  (neurolinguistisch programmeren) is een pragmatische discipline, die vooral put uit de ervaringen (modelleren van) succesvolle mensen op bijvoorbeeld het gebied van psychotherapy. De methodologie van NLP komt niet voort uit systematisch empirisch onderzoek, maar is grotendeels geconstrueerd op basis van  ervaringen van de bedenkers van deze discipline.

Ik heb de afgelopen 2 jaar training in NLP gevolgd. Voor mij was het erg wennen dat de theoretische onderbouwing van de inzichten en technieken grotendeels ontbrak. Als pleitbezorger van evidence-based medicine gebruik ik immers bij voorkeur inzichten die tot stand zijn gekomen door degelijk wetenschappelijk onderzoek. Na aanvankelijk veel weerstand te ventileren tegen onbewezen inzichten die bovendien niet aansloten op bij mij aanwezige kennis besloot ik deze inzichten maar eens in de praktijk te toetsen. En warempel, ik constateerde dramatische effecten! Met deze attitude heb ik de afgelopen 2 jaar veel geleerd.

Af en toe bleef het echter knagen dat de geleerde inzichten niet aansloten op bestaande kennis. En dus blijf ik scherp opletten of die verbinding toch niet te maken is. Inmiddels is mij duidelijk dat voor veel van de inzichten van NLP een theoretische onderbouwing beschikbaar is.

De P van NLP staat voor Programmeren. Hiermee wordt bedoeld dat we de manier waarop wij onze gedachten vormen kunnen aanpassen aan door ons te bereiken doelen. De theoretische onderbouwing hiervoor vond ik na lezing van een artikel in de Optimist (juli/augustus 2014) over de gunstige effecten van stress. Een artikel dat ik enigszins sceptisch begon te lezen. Tot mijn geruststelling bleek het artikel een duidelijk maar ook genuanceerd verhaal. Illustratief is de gepresenteerde metafoor van de boog.

De spanning in de boog geeft de pijl de energie die hij nodig heeft om zijn doel te bereiken. Zonder spanning (‘stress’) in de boog komt de pijl nergens. Maar als we de boog te strak spannen of ‘over-spannen’ gaat de veerkracht verloren en breekt ie uiteindelijk.

Er werd onderzoek van Jeremy Jamieson, psycholoog aan Harvard University, geciteerd dat mijn interesse wekte. In dit onderzoek werden proefpersonen gevraagd een test (GRE: graduate record examination) te maken. De helft van de proefpersonen kreeg vooraf een uitleg met de strekking dat de spanning die ze voelden gunstig was om de test met een goede uitslag te maken. Deze spanning mobiliseert namelijk alle energie voor het maken van de test. De andere proefpersonen kregen geen uitleg. De proefpersonen die de uitleg kregen bleken het rekenkundige deel van de toets beduidend beter te maken dan de proefpersonen die geen uitleg hadden gekregen! Blijkbaar hielp het de eerstgenoemde proefpersonen om het gevoel van spanning dat ze ervoeren te herwaarderen (reappraise) als gunstig voor de te bereiken resultaten.

Het onderzoek van diverse sociaal psychologen heeft gesresulteerd in onderbouwde theorieen over dit thema. Zo stelt Lisa F Barett in een overzichtsartikel uit 2006:

‘The conceptualization process transforms internal states into meaningful physiological states by integrating bodily changes with external sensory information and situation-specific knowledge.’

 

Wanneer je er in slaagt je deze overtuiging eigen te maken blijk je bovendien als bonus langer te kunnen leven. In een ander onderzoek onder Amerikaanse volwassenen (gemiddeld 48 jaar oud) werd namelijk aangetoond dat mensen die aangaven in het afgelopen jaar veel last van stress te hebben ervaren en de overtuiging hadden dat deze stress hun gezondheid nadelig beïnvloedde eerder stierven (in de daaropvolgende 8 jaar) dan mensen die veel stress hadden ervaren maar de overtuiging hadden dat dit de gezondheid niet of nauwelijks beinvloedt. De kans om te sterven was in de laatste groep zelfs lager dan voor mensen die aangaven heel weinig stress te ervaren.

Genoeg reden om de juiste overtuiging aan te nemen t.a.v. Spanning en stress! En daar kan NLP bij helpen!

 

Literatuur:

Barett LF. Solving the Emotion Paradox: Categorization and the Experience of Emotion. Pers Soc Psychol Rev. 2006;10(1):20-46.
Jamieson JP, Mendes WB, Blackstock E, Schmader T. Turning the knots in your stomach into bows: Reappraising arousal improves performance on the GRE. J Exp Soc Psychol 2010;46:208–212.
Keller A, Litzelman K, Wisk LE, Maddox T, Cheng ER, Creswell PD, Witt WP.  Does the Perception that Stress Affects Health Matter? The Association with Health and Mortality.   Health Psychol. 2012 ; 31(5): 677–684.