Richtlijnen zijn landelijk geldende, vakinhoudelijke aanbevelingen voor optimale zorg voor een specifieke groep patiënten. Ze bieden artsen en andere zorgverleners ondersteuning bij de medische besluitvorming. Tegenwoordig worden de aanbevelingen in de richtlijnen zoveel mogelijk wetenschappelijk onderbouwd (evidence based). Dat betekent dat gezocht wordt naar wetenschappelijk bewijs voor de effectiviteit van behandelingen bij de ziekte waarvoor de richtlijn wordt ontwikkeld. Dit bevindingen uit het wetenschappelijk onderzoek worden kritisch beoordeeld en zoveel mogelijk kwantitatief samengevat. Dit vormt meestal de basis van een aanbeveling over de optimale zorg. Hiervoor dient echter een weging plaats te vinden, waarbij de volgende determinanten worden meegewogen:

  • De kwaliteit van het bewijs
  • De balans tussen de gewenste en de ongewenste effecten van de behandeling
  • Variatie in waarden en voorkeuren van patiënten t.a.v. een behandeling.
  • Kosten (gebruik van middelen)

 

 

Ondersteuning door POST VOOR ZORG
Post Voor Zorg kan voor u het proces van richtlijnontwikkeling begeleiden. Voordat literatuur kan worden gezocht, beoordeeld en samengevat dienen eerst de belangrijkste knelpunten in de zorg te worden geïnventariseerd en de onderwerpen waarop de richtlijn zich moet concentreren te worden vastgesteld. Veel aandacht zal geschonken worden aan het formuleren van aanbevelingen op basis van de weging van het wetenschappelijk bewijs en andere overwegingen. De werkwijze van POST VOOR ZORG kenmerkt zich door de expliciete en transparante beschrijving van de beoordelingen die tot de aanbevelingen leiden. Dat betekent dat u kunt terughalen waarom op basis van een bepaalde mate van bewijs gekozen is voor een bepaalde aanbeveling en niet voor een andere. Dat maakt uw richtlijn robuust, bestand tegen kritiek, en makkelijk te wijzigen bij nieuw wetenschappelijk bewijs of andere veranderingen. Andere sleutelwoorden voor POST VOOR ZORG zijn afstemming en communicatie.

Omdat een richtlijn vaak bestemd is voor verschillende groepen professionals hebben deze soms tegengestelde belangen. Door deze in een vroeg stadium bespreekbaar te maken is het vaak mogelijk pragmatische oplossingen te bedenken, die onwenselijke vertraging in het richtlijnproces kunnen voorkomen. Is de richtlijn met aanbevelingen eenmaal gereed, dan wordt commentaar ingewacht van betrokken professionals. Hier mee worden onvolkomendheden voorkomen en raakt de richtlijn beter afgestemd op de gebruikers. Wanneer dit is verwerkt kan zo nodig een formele goedkeuringsprocedure door de betrokken organisaties van professionals plaatsvinden (autorisatie).

 

Verspreiding en implementatie
De richtlijn is dan klaar voor gebruik. De ervaring leert echter dat er aanvullende acties nodig zijn om er voor te zorgen dat de richtlijn daadwerkelijk wordt gebruikt. Daar zijn talloze strategieën voor bedacht die soms werken, maar soms ook niet. Post Voor Zorg kan u ook helpen bij de implementatie van de richtlijn. Onze aanpak kenmerkt zich echter door een pragmatische visie. Door een aantal simpele maatregelen bent u al een heel eind op weg. Zie voor meer informatie de pagina over implementatie van richtlijnen.

Piet Post heeft ruime ervaring met richtlijnontwikkeling, zowel als projectleider:

als ook voor het beoordelen en samenvatten van de literatuur:

Post Voor Zorg treedt graag in contact met u wanneer u ondersteuning bij richtlijnontwikkeling wenst.